Sommige kinderen hebben meer ondersteuning nodig dan een reguliere basisschool kan bieden. Een aantal kinderen heeft ook meer ondersteuning nodig dan een SBO of SO school kan bieden. Binnen Samenwerkingsverband PO 20.01 geven we gezamenlijk vorm aan het dekkend netwerk van voorzieningen waar kinderen passend onderwijs krijgen. Dit netwerk omvat onder andere:
- Reguliere scholen met hun eigen ondersteuningsmogelijkheden in de basis.
- Observatieplekken voor onderzoek naar de beste onderwijsroute.
- Gespecialiseerd onderwijs (SO & SBO).
- Onderwijs-zorgarrangementen, waarbij onderwijs en zorg gecombineerd worden.
- Gespecialiseerde schakelvoorzieningen als tijdelijke oplossing.
SO & SBO
De 4 clusters in het SO
Voor sommige kinderen is een (tijdelijke) plaats in het speciaal (basis)onderwijs de meest passende oplossing. Om toegelaten te worden tot een school voor speciaal (basis)onderwijs (SO of SBO) is een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) verplicht. Het samenwerkingsverband vraagt hiervoor advies aan deskundigen om te beoordelen of een kind in aanmerking komt.
De vier clusters binnen het speciaal onderwijs
Het speciaal onderwijs in Nederland is verdeeld in vier clusters, ieder gericht op een specifieke doelgroep:
- Cluster 1: Scholen voor leerlingen met een visuele beperking.
- Cluster 2: Scholen voor leerlingen met een auditieve beperking en/of een communicatieve beperking.
- Let op: onderwijs en begeleiding voor cluster 1 en cluster 2 vallen niet onder het samenwerkingsverband. Deze worden landelijk georganiseerd.
- Cluster 3: Scholen voor leerlingen met een verstandelijke beperking (zeer moeilijk lerend), een lichamelijke beperking (Mytyl- en Tyltylscholen) of voor kinderen die langdurig ziek zijn.
- Cluster 4: Scholen voor leerlingen met een psychische beperking of ernstige gedragsproblemen.
Schakelvoorzieningen
Gespecialiseerde Schakelvoorzieningen
Niet ieder kind kan goed meekomen in het regulier basisonderwijs, maar ook niet alle kinderen passen in het speciaal onderwijs. Soms lukt het de school onvoldoende om een omgeving te creëren die past bij wat het kind nodig heeft. De school kan via de ondersteuningsroute ondersteuning van buiten inroepen om daarbij te helpen. In het OPP wordt vastgelegd wat de school probeert om voor het kind tot passend onderwijs op de school te komen. Als het speciaal (basis) onderwijs geen oplossing biedt, kan een gespecialiseerde schakelvoorziening een mogelijke oplossing bieden.
Wat is een gespecialiseerde schakelvoorziening?
Deze voorzieningen zijn bedoeld voor kinderen die meer ondersteuning nodig hebben dan het speciaal (basis) onderwijs kan bieden. Op deze voorzieningen is een aanbod vanuit een intensieve samenwerking tussen onderwijs en zorg. De kinderen die hier geplaatst worden, hebben de ondersteuningsroute volledig doorlopen. Op deze voorzieningen zijn kleine klassen met veel begeleiding. Een kind kan 1 of 2 jaar gebruik maken van deze voorziening en wordt dan zo regulier mogelijk teruggeplaatst of doorverwezen.
Welke gespecialiseerde schakelvoorzieningen zijn er?
Het SWV PO 20.01 kent een viertal gespecialiseerde schakelvoorzieningen die alle vier gevestigd zijn in en rond de stad Groningen:
- Metis: voor hoogbegaafde kinderen tussen de 9 t/m 13 jaar die ook een combinatie hebben met bijkomende leer- en/of gedragsbelemmeringen.
- Talentklass: voor kinderen van 8 t/m 13 jaar met een complexe ondersteuningsvraag vanwege kenmerken op het autistisch spectrum
- Portalis: voor kinderen van 7 t/m 13 jaar met een complexe ondersteuningsvraag op het gebied van gedrag in het onderwijs in combinatie met behandeling/begeleiding ook thuis vanuit jeugdhulp.
- Springplank: voor kinderen van 4 t/m 6 jaar die baat hebben bij kleuteronderwijs en behandeling gericht op emotie regulatievaardigheden en sociaal-emotionele ontwikkeling.
Aanmelding voor deze voorzieningen verloopt via een Centraal Aanmeld Team Schakelvoorzieningen (CATS). Aanmelding kan alleen via de deelverband coördinator van het SWV als de ondersteuningsroute is doorlopen.
Hoog- meer begaafd
Hoogbegaafde kinderen
In het schoolondersteuningsprofiel of schoolgids staat beschreven welke begeleiding en voorzieningen een school kan bieden. Dat kan ook gaan om extra ondersteuning voor meer- en hoogbegaafde kinderen.
Om het aanbod voor hoogbegaafde leerlingen in de regio structureel te verbeteren, is afgelopen jaren gebruik gemaakt van extra subsidie vanuit de Rijksoverheid. Het doel: een dekkend aanbod en doorlopende leerlijn voor hoogbegaafde leerlingen in het hele samenwerkingsverband, met een preventieve aanpak.
Doelen van de subsidie voor hoogbegaafdenonderwijs
De subsidie wordt ingezet om:
- Het aanbod binnen de basisondersteuning te versterken.
- Leerkrachten te professionaliseren, door trainingen en cursussen in de klas zodat hoogbegaafdheid eerder gesignaleerd wordt en gerichte ondersteuning mogelijk is.
- Een netwerk van HB-specialisten op te zetten, zodat elke school weet bij wie ze terecht kan voor advies.
- Signaleren en kennis delen, door good practices uit te wisselen en het aanbod te vergroten.
Onderwijs-Zorg Arrangement
Wat is een Onderwijs-Zorg Arrangement (OZA)?
Sommige kinderen hebben naast onderwijs ook zorg en ondersteuning op school nodig. Voor deze kinderen kan een onderwijs-zorgarrangement (OZA) worden opgesteld.
Een OZA is een samenwerking tussen onderwijs, ouders en jeugdhulp, waarbij het leren en de ontwikkeling van het kind centraal staan. Het doel is dat onderwijs en zorg zo goed mogelijk op elkaar aansluiten – zowel op school, thuis als in de vrije tijd.
In veel gevallen werken ook partners zoals jeugdzorg, jeugdhulpverlening, jeugdbescherming of gehandicaptenzorg mee aan een passend arrangement. Onderwijs-zorgarrangementen kunnen worden ingezet voor individuele leerlingen of voor groepen kinderen.
Onderwijs- en observatieplekken
Onderwijs- en observatieplekken
Soms lukt het (tijdelijk) niet voor een kind om naar de reguliere basisschool te gaan. In dat geval kan een leerling terecht op een observatieplek binnen een speciale (basis)school (SO of SBO) of soms ook op een andere reguliere basisschool.
Waarom een observatieplek?
- Wanneer nog onduidelijk is welke vorm van onderwijs of ondersteuning het beste past.
- Om te voorkomen dat een leerling thuis komt te zitten.
Doelen van een observatie
- Er kan gericht worden geobserveerd om de juiste ondersteuningsbehoefte en het vervolgtraject te bepalen.
- Het kind blijft deelnemen aan onderwijs en valt niet uit.
De plaatsing gebeurt altijd in overleg met ouders/verzorgers, de basisschool of voorschoolse voorziening, en de ontvangende school. Kinderen blijven tijdens de observatie ingeschreven op de school van herkomst. Binnen SWV PO 20.01 zijn verschillende mogelijkheden beschikbaar voor tijdelijke observatie. Er wordt gewerkt aan eenduidige afspraken hierover.
Dekkend netwerk
Evaluatie dekkend netwerk
Samenwerkingsverbanden zijn verantwoordelijk voor het realiseren van een dekkend netwerk van voorzieningen, waarin voor elke leerling die extra ondersteuning nodig heeft een passende plek beschikbaar is. Op dit ogenblik maakt het samenwerkingsverband die opdracht nog onvoldoende waar. Hoewel er veel waardevolle initiatieven zichtbaar zijn, ontbreekt het aan een gedeelde visie, zicht en transparantie. Een belangrijk deel van de huidige praktijk is historisch gegroeid en minder het gevolg van collectieve, bewuste keuzes. Daarom heeft het SWV adviesbureau Andersson Eiffers en Felix (AEF) gevraagd het dekkend netwerk te evalueren. Op basis van een eerste rapportage wordt nu gewerkt aan het “Samen op een hoger plan” brengen van het dekkend netwerk.
Actueel
Symposium hoogbegaafdheid groot succes!
Het Symposium Hoogbegaafdheid in beweging op 15 april 20206 was een groot succes. Ruim 300 professionals en bijna 300 ouders bezochten de MartiniPlaza om inspiratie op te doen, kennis te delen en elkaar te ontmoeten.
Sprekers en workshops Symposium Hoogbegaafdheid
Lees hier meer over de sprekers en de workshoprondes van het symposium hoogbegaafdheid op woensdag 15 april 2026 in Martiniplaza Groningen. We vertellen je meer over de inhoud van de keynote sprekers en je leest wat je kunt verwachten van de workshoprondes.
Lees hier meer over het symposium hoogbegaafdheid op woensdag 15 april 2026 in Martiniplaza Groningen. We vertellen je wat het thema en het programma is en waar je je toegangsbewijs kunt kopen.



